Moduł 1 z 10
Wprowadzenie i instrukcja
Do czego służy ten poradnik, jak z niego korzystać na telefonie lub na papierze i jak dopasować go do swojego życia.
Posłuchaj tego modułuOkoło 5 minut
Pobierz MP3 (2,4 MB)Witaj w VITALITY. Ten poradnik jest dla kobiet, które chciałyby więcej się ruszać tak, żeby pasowało to do ich życia.

Część 1 z 3
Powitanie
Ten poradnik jest dla ciebie, jeśli chciałabyś być bardziej aktywna, ale trudno ci było zacząć. Może masz mało czasu albo pieniędzy. Może niedawno zamieszkałaś w nowym kraju albo nie czujesz się swobodnie na siłowni.
Nie potrzebujesz specjalnych ubrań ani sprzętu. Wystarczy krzesło, ściana i trochę miejsca. Możesz zacząć już dziś, od kilku minut.
Dlaczego warto się ruszać?
Ruch jest dobry dla twojego ciała i umysłu. Może pomóc ci lepiej spać i odczuwać mniej stresu. Może zmniejszyć ryzyko chorób serca, cukrzycy typu 2 i wysokiego ciśnienia krwi.
Każdy ruch jest lepszy niż brak ruchu.
Czym jest alfabet ruchowy?
Ten poradnik mówi o alfabecie ruchowym. Sport England (otwiera się w nowej karcie) to publiczna instytucja do spraw sportu w Anglii. Tak opisuje alfabet ruchowy: „Alfabet ruchowy to nasz stosunek do ruchu i aktywności fizycznej przez całe życie”.
To słowa Sport England, przetłumaczone dla tego poradnika. Licencja poradnika ich nie obejmuje.
Słowo „alfabet” nie oznacza tu czytania i pisania. Chodzi o to, jak się ruszasz, co czujesz w związku z ruchem i jakie miejsce ma ruch w twoim życiu. Więcej przeczytasz w części Czym jest alfabet ruchowy.
Część 2 z 3
Jak korzystać z poradnika
Możesz zacząć od dowolnej strony. Każdą zrozumiesz bez czytania pozostałych.
Jak dobrze zacząć
- Przeczytaj, kto powinien najpierw porozmawiać z pracownikiem medycznym.
- Wypełnij formularz Mój punkt wyjścia.
- Wypróbuj rozgrzewkę. Trwa 5 minut.
- W formularzu Moje cele wybierz jeden mały krok na ten tydzień.
- Codziennie wypełniaj formularz Mój tydzień.
Na telefonie
- W menu znajdziesz moduły, ćwiczenia, formularze i nagrania do posłuchania.
- Twoje odpowiedzi zapisują się tylko na tym telefonie lub komputerze. Nie trafiają do nikogo. Możesz je usunąć w każdej chwili. Jeśli z tego urządzenia korzystają też inne osoby, po skończeniu usuń swoje odpowiedzi.
- Jeśli wolisz oglądać lub słuchać, na wielu stronach znajdziesz film albo nagranie audio.
Na papierze
- Cały poradnik, formularze i karty ćwiczeń możesz wydrukować ze strony z plikami do pobrania.
- W wydrukowanym poradniku kod QR otwiera tę samą stronę na twoim telefonie.
Nie spiesz się i bądź dla siebie wyrozumiała
Zacznij od małych kroków. Wolniejsze tempo jest bezpieczniejsze dla twojego ciała. Co tydzień rób trochę więcej, krok po kroku.
Niektóre dni będą trudniejsze. To normalne.
Zmiana planu to nie porażka. Następnego dnia możesz zacząć od nowa.
Dziesięć modułów
Na początek:
Nauka i ruch:
Żeby wytrwać:
Część 3 z 3
Wrażliwość kulturowa
Ten poradnik powstał dla kobiet z wielu kultur i różnych środowisk. Korzysta z wyników badań o tym, jaki ruch jest bezpieczny i przyjazny dla migrantek.
Kieruje się zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia. Porównano go też z wytycznymi zdrowotnymi z Norwegii, Polski i Turcji.
Oto jak ten poradnik szanuje twoją kulturę i twoje życie:
- To ty wybierasz, gdzie i z kim się ruszasz: w domu czy na świeżym powietrzu, sama czy z innymi kobietami.
- Każde ćwiczenie możesz robić w zwykłym ubraniu, a większość także na siedząco.
- Nigdy nie musisz nikogo dotykać ani trzymać się za ręce.
- Możesz ruszać się przy swojej muzyce, tańczyć swoje tańce albo ćwiczyć zupełnie bez muzyki.
- Zdrowe jedzenie zaczyna się od produktów, które już znasz.
- To ty decydujesz, czym się dzielisz, a co zachowujesz dla siebie.
Dopasuj ten poradnik do siebie. Zmień dowolne ćwiczenie, porę albo miejsce tak, żeby pasowały do twojego ciała, przekonań, rodziny i rytmu dnia. Jak to zrobić, przeczytasz w części Dopasuj do siebie.
Źródła tego modułu
- Sport England. Physical Literacy Consensus Statement for England. London: Sport England; September 2023. (otwiera się w nowej karcie)
- World Health Organization. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Geneva: WHO; 2020. ISBN 978-92-4-001512-8. (otwiera się w nowej karcie)
- World Health Organization. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour: at a glance. Geneva: WHO; 2020. ISBN 978-92-4-001488-6. (otwiera się w nowej karcie)
- World Health Organization. Physical activity. Fact sheet, 26 June 2024. (otwiera się w nowej karcie)
- World Health Organization. Stress. Questions and answers, 30 March 2026. (otwiera się w nowej karcie)
- National Institute for Health and Care Excellence. Behaviour change: individual approaches (PH49). 2 January 2014. (otwiera się w nowej karcie)
- World Health Organization. Healthy diet. Fact sheet, 26 January 2026. (otwiera się w nowej karcie)
- Helsedirektoratet. Kostråd for befolkningen. Last changed 15 August 2024. (otwiera się w nowej karcie)
- Gagliardi AR, Morrison C, Anderson NN. The design and impact of culturally-safe community-based physical activity promotion for immigrant women: descriptive review. BMC Public Health 2022;22:430. (otwiera się w nowej karcie)
- Zou P, et al. Factors influencing physical activity participation among midlife immigrant women: a systematic review. Int J Environ Res Public Health 2021;18(11):5590. (otwiera się w nowej karcie)
- Batalha et al. Barriers and facilitators to physical activity among ethnic minority women: a systematic review. BMC Women's Health 2025;25:330. (otwiera się w nowej karcie)
- Helsedirektoratet. Nasjonale faglige råd: Fysisk aktivitet i forebygging og behandling. Voksne og eldre. Last changed 9 May 2022 (activity) and 4 July 2023 (sitting). (otwiera się w nowej karcie)
- Ministerstwo Sportu i Turystyki (Poland). Krajowe Rekomendacje Prozdrowotnej Aktywności Fizycznej. October 2018. (otwiera się w nowej karcie)
- Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Sağlık Bakanlığı. Türkiye Fiziksel Aktivite Rehberi. 2nd print. Ankara; 2014. Yayın No 940. (otwiera się w nowej karcie)